Christine en Gerjanne weten het ook niet
Luister en bekijk hier de podcast van het Nederlands Dagblad van Christine en Gerjanne weten het ook niet over homo zijn in refoland:
Luister en bekijk hier de podcast van het Nederlands Dagblad van Christine en Gerjanne weten het ook niet over homo zijn in refoland:
Willem Jan van de Velde (32) is bestuurslid van Hart van Homo’s. Dat hij daar vorig jaar voor benaderd werd, heeft verschillende redenen. Twee daarvan zijn: hij is predikant en hij is homo. ‘Ik ben predikant ondanks mijn homo-zijn, maar ook dóór mijn homo-zijn’, zegt hij daarover. In Doetinchem, waar hij verbonden is aan de Christelijke Gereformeerde Kerk, doet hij zijn verhaal.
‘Het is één van de dingen die bij me horen. Ik ben Willem Jan, ik ben in de eerste plaats christen, maar ik ben ook zoon van een vader en moeder, broer, oom, vriend en Zeeuw – en homo. Dat mensen dat weten, helpt me om ermee om te gaan. Toen ik nog niet uit de kast was, was mijn homo-zijn een heel ding voor me, als een ballon die steeds groter werd. Pas nadat ik erover ging praten, slonk die ballon en was het niet meer zo overheersend aanwezig. Ja, dat was wel een opluchting.’
‘Ik ben in de eerste plaats christen, maar ik ben ook
broer, oom, vriend en Zeeuw – en homo.’
‘Dat dit te maken kon hebben met homoseksualiteit, heb ik heel lang ontkend en weggedrukt. De allereerste keer dat ik hierover praatte met een vriend, zei ik: “Ik ben hetero, maar ik heb ‘wel wat homoseksuele gevoelens’.” Die uitspraak heb ik daarna twee keer moeten corrigeren, want later was het: “Ik heb evenveel heteroseksuele als homoseksuele gevoelens.” En weer later: “Het zijn vooral homoseksuele gevoelens.” Dat had te maken met eerlijkheid naar mezelf toe; dat ik durfde toe te geven dat het zo is.’
‘Het heeft dan ook vrij lang geduurd voordat ik uit de kast kwam. Ik vond homo-zijn iets heel ergs, zo wilde ik niet bekend zijn. Ik denk dat ik het ook zondig vond. Niet dat ik in mijn omgeving negatieve dingen hoorde over homo’s, zo van: “Homo’s zijn vies en zondig”, maar zo ervaarde ik het wel.’
‘Ik kende ook geen enkele homo. Homo’s zaten in Amsterdam, maar in de kerk…? Dat kon ik me niet voorstellen. Als er toen ik 16 was bij mij in de kerk een homo was geweest die gewoon belijdend lid was, Avondmaal vierde en een normaal leven leidde, dan was het voor mij heel anders geweest. Ik kende geen enkel positief verhaal over homo’s.’
‘Ik vond homo-zijn iets heel ergs, zo wilde ik niet bekend zijn.
Ik denk dat ik het ook zondig vond.’
‘Later heb ik ook gedatet met een meisje. Dat was best leuk, maar ik merkte ook: er klopt iets niet. Iemand zei toen tegen me: “Dat moet je met haar bespreken.” Na veel gesprekken hebben we er toen samen een punt achter gezet. Dat zal rond m’n 25e geweest zijn. Pas vanaf dat moment wist ik definitief: “Ik ben dus echt homo, een heterorelatie is geen optie. Dit is waar ik het mee moet doen.”’
‘Aan de ene kant was het wel een teleurstelling dat mijn gebeden om bevrijding van mijn homoseksuele gevoelens niet verhoord werden. Tegelijkertijd zeg ik nu: “Ik ben blij dat die gebeden niet verhoord zijn.” Want dan was ik een heel ander mens geweest. Als ik op m’n 16e verkering had gehad, was ik misschien op m’n 20e getrouwd en dan had ik misschien helemaal niet de mogelijkheid gehad om – na mijn studie bedrijfskunde – nog theologie te gaan studeren. Ik ben er niet blij mee dat ik homo ben, maar aan de andere kant denk ik: God zal er heus wel een plan mee hebben. Misschien hoort daar wel bij dat ik als homo eigenschappen heb die ik als hetero-man niet had gehad. Homo-zijn betekent in mijn geval dat ik een bepaalde gevoeligheid heb waarmee ik juist ook als predikant tot zegen kan zijn.’
‘Homo-zijn betekent in mijn geval dat ik een bepaalde gevoeligheid heb
waarmee ik juist ook als predikant tot zegen kan zijn.’
‘De andere theologische boeg heb ik wel serieuzer overwogen. Maar die heeft me uiteindelijk toch niet overtuigd. Als ik kijk naar de lijn van het Oude naar het Nieuwe Testament, zie ik duidelijk dat seksualiteit bedoeld is voor het huwelijk tussen één man en één vrouw. Bovendien staan er zowel in het Oude als in het Nieuwe Testament duidelijke verboden van seksualiteit tussen twee mannen. Natuurlijk weet ik dat homoseksualiteit toen anders werd beleefd dan nu, maar ik denk dat Paulus wel degelijk heeft geweten van “vrijwillige” homoseksuele relaties. Ook dáár biedt hij geen ruimte voor.’
‘Gelukkig is het nooit een serieuze optie voor me geweest om te stoppen met geloven. Want wat hou je dan over?’
‘Mijn homo-zijn is een kruis. Soms is het een zwaar kruis en soms vergeet ik dat het een kruis is. Als ik slecht in mijn vel zit, heb ik er last van; als ik goed in m’n vel zit, heb ik er geen last van. Ik moet me meer focussen op ontspanning, vrije tijd, vriendschappen en familie. Want als ik dat niet doe, kom ik slecht in mijn vel te zitten en dan ga ik mezelf zielig vinden. Voor een groot deel is het dus een praktisch probleem met praktische oplossingen. Ik bedoel maar: je kunt het ook té geestelijk maken. Je kunt zeggen dat je een kruis te dragen hebt, maar je kunt ook zeggen: ga vooral sporten op maandagavond.’
‘Mijn homo-zijn is een kruis.
Soms is het een zwaar kruis en soms vergeet ik dat het een kruis is.’
‘Volgens mij is het ontzettend belangrijk dat het werk van Hart van Homo’s doorgaat, zodat jongeren die ontdekken dat ze homogevoelens hebben, weten: er zijn gelovige mensen die daar gewoon voor uitkomen en verder een heel normaal leven hebben. Misschien zelfs wel gewoon een leuk leven!’
3 april 2024
Wat doe je als je als jonge christen ontdekt dat je homo bent? Job Aantjes (20) en Gerrita van de Haar (32) gingen op uitnodiging van het Nederlands Dagblad in gesprek over hun ervaringen. Job is deelnemer van een bijbelstudiegroep van Hart van Homo’s. Hij zegt: ‘Een organisatie als Hart van Homo’s kan je helpen om erover te praten.’
Gerrita van de Haar (32) kijkt over haar schouder naar Job Aantjes (20), de jongen die net als zij christen en homoseksueel is en met wie ze zojuist een ruim uur heeft gesproken. ‘Ik heb veel respect voor zijn overtuiging om celibair te leven.’ Zelf kwam ze drie jaar geleden tot een andere conclusie.
Gerrita gelooft dat je als christen wel een relatie kunt aangaan met iemand van hetzelfde geslacht. Ze woont nu samen met haar vriendin. Op de vraag of ze nog weleens twijfelt aan haar overtuiging, knikt ze bevestigend. ‘Ja, en dan ga ik weer lezen en onderzoeken in de Bijbel en kom ik weer tot dezelfde conclusie.’
Het gesprek van Gerrita en Job gaat over hun eenzame jaren, hun zoektocht in de Bijbel, reacties van familie en hun tips voor de kerk.
Lees hier een schriftelijk verslag van het gesprek in het Nederlands Dagblad 27 maart 2024
‘Het luchtte me enorm op dat mensen ervan wisten; dat ik het kon delen en dat ik er niet meer alleen voor sta.’
Met toestemming van de redactie én van Henry delen we deze bijzondere video in de serie Caroline kookt.
‘Ik heb nooit ruimte ervaren
– in de kerk niet en op school niet –
om te praten over mijn gevoelens.’
Hij schrijft dat die pijn elke keer bovenkomt ‘zodra de media het er over hebben en het reformatorische volksdeel aanvallen’. ‘Ik werk in een reformatorische omgeving, waarin ik jaren geleden voorzichtig heb verteld dat ik homo ben. Misschien had ik dat beter niet kunnen doen, want elke keer dat het onderwerp in het nieuws is, voel ik me in de verdediging gedrongen. Gelukkig hebben m’n collega’s het er niet over als ik erbij ben. Zelf zal ik het ook niet aan de orde stellen, want ik weet dat ze me dan – wel of niet bedoeld – pijn gaan doen met hun uitspraken.’
Ik citeer hem verder: ‘Tegenover anderen zou ik in een gesprek hierover misschien m’n reformatorische achtergrond verdedigen, want dat hoort bij mij. En toch snap ik de ophef over het reformatorische onderwijs wel. Ik heb nooit ruimte ervaren – in de kerk niet en op school niet – om te praten over mijn gevoelens. Er was geen ruimte om een visie voor mezelf te ontwikkelen; om binnen de “eigen” groep vragen te stellen, vraagtekens te zetten en antwoorden te zoeken. Want er is maar één waarheid, en als je die niet gelooft, ben je geen echte christen. Het is een meetlat geworden.’
‘Je kunt pas een keuze maken
als je daar voor de volle honderd procent achter staat;
als je het er in je hart echt mee eens kunt zijn.’
‘Niet mijn zusje had moeten overlijden, maar ik.
Dat was veel logischer geweest.’
Gelukkig is het niet meer zo dat ouders een statement over homoseksualiteit moeten ondertekenen. Maar tot voor kort was dat wél zo. En dat heeft het klimaat op reformatorische scholen op z’n zachtst gezegd niet veiliger gemaakt. De geciteerde briefschrijver is daar een schrijnend voorbeeld van. Erkenning van gemaakte fouten, zou de pijn van homo’s als hij misschien iets kunnen helen.
‘Ook dertigers, veertigers, vijftigers en zestigers worstelen.
Soms nog veel meer dan jongeren. [-]
Mag die worsteling er alsjeblieft ook zijn?’
Ten slotte nog één keer de briefschrijver: ‘Wat ik jammer vind, is dat het in artikelen en gesprekken vaak gaat over jongeren die worstelen. Maar ook dertigers, veertigers, vijftigers en zestigers worstelen. Soms nog veel meer dan jongeren, omdat ze de dingen dieper gaan beleven. Vooral als je niet van harte een keuze kunt maken over hoe je met je homoseksualiteit om mag gaan (omdat je geen antwoorden hebt), kan dat in je verdere leven erg zwaar worden. Mag die worsteling er alsjeblieft ook zijn?’
Zou de kerk en zouden de reformatorische scholen nog iets voor deze worsteling kunnen en willen doen? Wat?
Herman van Wijngaarden
13-11-2020
[De jongen op de foto is niet Lucas]
‘Het werd pas weer wakker geroepen toen ik in het eerste jaar van mijn hbo-studie zat. We hadden een themaweek over seksualiteit en één van die dagen ging helemaal over homoseksualiteit. Aan het einde van die dag was ik compleet kapot. Opnieuw kwam de vraag boven: “Ben ik het nou of ben ik het niet?” Maar opnieuw probeerde ik die vraag weg te stoppen. Ik wilde er niet over nadenken.’
‘Opnieuw kwam de vraag boven: “Ben ik het nou of ben ik het niet?”
Maar opnieuw probeerde ik die vraag weg te stoppen.’
Lucas vertelt dat heel langzamerhand zich de conclusie aan hem opdrong: ik kan er niet onderuit, ik ben homo. Toen kwam de volgende stap, die hem minstens zoveel energie kostte: erover praten. De eersten aan wie hij het vertelde, waren personen bij wie het veilig voelde, maar bij wie het geen ramp zou zijn als het toch mis zou gaan. Hoewel die gesprekken goed verliepen, brachten ze toch niet de opluchting waar hij op hoopte. ‘Want er waren nog heel veel mensen die het niet wisten, onder wie mijn eigen familie.’
‘Het aan mijn ouders vertellen, was één van de engste dingen die ik ooit heb gedaan. Ergens dacht ik wel dat ze goed zouden reageren, maar zeker weten deed ik het niet. Ondertussen werd het homo-zijn in mijn hoofd zó’n groot ding, dat ik gewoon niet goed meer functioneerde. Dus op een gegeven moment heb ik al mijn moed bij elkaar verzameld en besloten het te vertellen – op zondagavond, bij de koffie na de kerkdienst…’
‘Ik zei: “Ik moet nog wat vertellen.” Ik geloof dat ik toen zoiets gezegd heb als: “Ik val op jongens…” Gelijk daarachteraan heb ik gezegd dat ik niet open stond voor een relatie, om het voor hen wat te verzachten.’
‘Het aan mijn ouders vertellen,
was één van de engste dingen die ik ooit heb gedaan.’
‘Ik had van een andere jongen uit de gemeente gehoord, die wél openstond voor een relatie, dat het gesprek met de kerkenraad uiterst onprettig was verlopen. Voor mijzelf had ik daarom geen behoefte aan een gesprek. Ik dacht: “Ik zoek het zelf wel uit.”’
‘Maar goed, toen mijn ouders het aan de kerkenraad vertelden, vroeg de wijkouderling: “Zou Lucas het er met ons over willen hebben?” Dus toen heb ik het toch maar wel gedaan. Niet voor mezelf, maar in de hoop dat ze in het algemeen meer over het onderwerp zouden gaan nadenken. Omdat ik geen relatie wilde, dacht ik dat ze er misschien meer voor open zouden staan.’
‘Dat viel dus tegen. Het was in een kerkzaaltje met de airco op standje “vriezen”, dat was wel symbolisch voor het gesprek. Toen we ter zake kwamen, was de eerste vraag: “Aan wie heb je het allemaal verteld?” Huh? Ik dacht: “Wat is dit voor een openingsvraag?” Ik had aan het begin al verteld dat ik niet open stond voor een relatie, maar alsnog ging hij uitgebreid vertellen dat dat volgens de Bijbel niet kon. En vervolgens: “Bid je er wel eens voor?” “Waarvoor bidden?”, vroeg ik. “Nou, of het mag veranderen.” Dat verbaasde me. “Nee, daar bid ik niet meer voor”, heb ik toen gezegd, “wel of ik de consequenties mag dragen.” Maar dat was niet wat hij bedoelde.’
‘Het was in een kerkzaaltje met de airco op standje “vriezen”,
dat was wel symbolisch voor het gesprek.’
‘Dat was één van de redenen om mee te doen met de bijbelstudies van Hart van Homo’s. Het was voor mij belangrijk om er met gelijkgestemden over te kunnen praten: hoe gaan zij ermee om? En ook: dat ik niet eerst hoefde te zeggen dat ik niet opensta voor een relatie, voordat ze me zouden vertrouwen. ’
‘Over een relatie ben ik door de jaren heen wat genuanceerder gaan denken. Uiteindelijk denk ik niet dat ik voor een relatie zal gaan, omdat het teveel zou indruisen tegen mijn geloof. Toch is het wel sterker aan me gaan trekken. Ik denk nog steeds dat het niet Gods bedoeling is, maar ergens denk ik: “Stel dat ik het echt niet trek, dan is het misschien toch een optie.” Net zoals God echtscheiding eigenlijk niet wil, maar het in bepaalde gevallen wel toelaat.’
‘De bijbelstudies hebben echt veel voor mij betekend. Ze hebben me geen hapklare antwoorden gebracht, maar mijn existentiële vragen wel lichter gemaakt. Of zelfs: het hele homo-zijn lichter gemaakt. Ik vind het nog steeds moeilijk, maar het is wel te doen.’
13-04-2021